بندرانزلی یکی از مهم‌ترین شهرهای گردشگر پذیر (توریستی)، از مراکز مهم اقتصادی و یکی از قطب‌های ورزشی در ایران است و بخش مرکزی شهرستان انزلی محسوب می‌شود. این شهر دارای اولین و بزرگ‌ترین بندر ایران در سواحل جنوبی دریای خزر (کاسپین) است و در استان گیلان واقع‌شده است. شهر انزلی پس از مرکز استان (رشت)، دومین شهر پرجمعیت استان گیلان بوده و یکی از متراکم‌ترین شهرهای ایران ازلحاظ تراکم جمعیت محسوب می‌شود.
از این شهر با نام انزلی بارها در تاریخ یادشده است و طی قرون متمادی راه مهم ارتباط اقتصادی، تمدن مشرق و مغرب محسوب می‌شده است. انزلی از شهرهای باستانی ایران کهن می‌باشد. مردم انزلی از تیره کادوسیان، براثر روابط خوب با پارسیان و همکاری ایشان با کورش هخامنشی در لشکرکشی‌های وی نام محل خود را از روی سرزمین (انزان)، (انشان پارس) انتخاب کرده و یونانی‌ها نیز به آن (انزلوی) می‌گفتند.
این واژه به زبان پهلوی (انزلگ) و به عربی (انزلج) شده است. خلیج انزلی محلی امن برای پهلو گرفتن کشتی‌های بزرگ تجاری و ماهی گیری بوده است. این شهر به‌عنوان پرباران‌ترین شهر ایران همواره و از گذشته به شهر باران شناخته‌شده بود. شهر انزلی دارای آب‌وهوای معتدل مرطوب است و میزان بارندگی آن بسیار بالاست به‌طوری‌که سالانه متوسط 1892 میلی‌متر بارندگی در این شهر گزارش می‌شود، میزان رطوبت نسبی در این منطقه در سال بین 71 تا 97 درصد در نوسان است. شهر انزلی در غرب استان گیلان قرار داشته و به‌واسطه سواحل خزر و تالاب بین‌المللی بندرانزلی از چند جزیره و شبه‌جزیره تشکیل‌شده است که به‌واسطه پل به هم مرتبط هستند.
نام انزلی به پیشینه تاریخی‌اش در بیشتر شهرهای اروپایی شناخته‌شده است و به لحاظ وجود گمرک و ارتباط تجاری از زمان‌های دور نزد تجار ایرانی و خارجی به دروازه اروپا شهرت یافته بود و اهالی این شهر به‌واسطه بندری بودن، بسیار زودتر از سایر نقاط ایران با دستاوردهای غرب آشنا شدند.
ساکنین بندرانزلی را «انزلی چی» به معنی اهل انزلی خطاب می‌کنند.